تخمدان پلی کیستیک چیست ؟

تخمدان پلی کیستیک چیست ؟

تخمدان پلی کیستیک (PCOS )
فهرست مطالب

تخمدان پلی کیستیک (PCOS )

تخمدان پلی کیستیک که تحت عنوان تنبلی تخمدان شناخته می شود، مجموعه ای از سازو کارهاست که روی عملکرد تخمدانها و به تبع آن چرخه قاعدگی تاثیر می گذارد. “پلی کیستیک” به معنای “کیست های متعدد”، اشاره دارد به تعداد زیادی از کیسه های کوچک ، مملو از مایع که داخل تخمدان ها تشکیل می گردند و باعث بروز علائم غیر طبیعی می شوند.
عدم کارکرد صحیح تخمدان ها ومشکلات هورمونی، عوارضی چون پریودهای نامنظم، خونریزی شدید قاعدگی، رشد موهای زائد، بروز آکنه و جوش، افزایش وزن، ریزش مو الگوی مردانه، تیره شدن پوست، سر درد، مشکلات باروری و در نهایت سرطان رحم را در پی دارد.

تقویت تخمدان
تقویت تخمدان در طب سنتی

تنبلی تخمدان چیست ؟

تخمدان پلی کیستیک (PCOS )، نوعی کیست تخمدان است که بر روی مقدار هورمون های زنانه موثر می باشد. به این طریق که باعث ترشح بیش از حد هورمون های مردانه در زنان می شود. این عدم تعادل هورمونی، سیکل های قاعدگی را به تاخیر انداخته و یا قطع می کند. ناباروری از دیگر عوارض این بیماری است. از علائم ظاهری می توان به رویش موهای زائد در نواحی صورت و بدن و کاهش تراکم موی سر نام برد. در صورت عدم درمان ممکن است بیماری های قلبی و دیابت نیز در پی داشته باشد. زنان بارور ( ۱۵ تا ۴۵سال ) با امکان ابتلا ۲ تا ۲۷ درصد، محدوده مبتلایان احتمالی را تشکیل می دهند. البته در حدود ۷۰ درصد مبتلایان علی رغم داشتن عوارض ، از بیماری خود آگاه نیستند.

مشکلات هورمونی در زنان
مشکلات هورمونی در زنان باعث رشد مو میشود

سازوکار تخمدان پلی کیستیک

همانطور که گفته شد، در PCOS تخمدان ها که اندام تولید مثل زنانه هستند و وظیفه تولید استروژن و پروژسترون را بر عهده دارند، درگیر عارضه می شوند.این دو هورمون مسئول تنظیم چرخه های قاعدگی هستند.تخمدان ها همچنین مقادیر کمی از اندروژن(هورمون مردانه) را نیز آزاد می کنند.در هر سیکل ماهانه تخمک گذاری،یک تخم از تخمدان ها آزاد می گردد، که پس از لقاح با اسپرم نطفه را ایجاد می کند.هورمون (FSH) محرک فولیکول و هورمون (LH) لوتینیزه کننده، در کنترل تخمک گذاری موثرند.بدین صورت که FSH باعث تحریک تخمدان ها به ساخت فولیکول (کیسه حاوی تخم) می شود و سپس LH منجر به آزادسازی تخم می گردد.کیست های تخمدانی در نظم و کیفیت این چرخه های هورمونی اخلال ایجاد می کنند.

علائم تنبلی تخمدان

اولین مورد که بعضا با معاینه بالینی و عموما با سونوگرافی قابل تشخیص است، وجود کیست در تخمدان ها می باشد. کیست ها، همان کیسه هایی هستند که یک تخم نابالغ درون خود دارند، ولی این تخم ها هیچ وقت انقدر بالغ نمی شوند که چرخه قاعدگی را آغاز کنند.

عدم وقوع قاعدگی، سبب نامتوازن شدن سطوح هورمون های استروژن و پروژسترون، FSH وLH می گردد. استروژن و پروژسترون کمتر از حد نرمال و سطح هورمون مردانه آندروژن از حالت عادی بالاتر می رود و به تبع آن باعث برهم خوردن سیکل های ماهانه می گردد.این زنان دوره های عادت ماهانه کمتری نسبت به همسالان خود تجربه می کنند.

درمان کیست تخمدان
درمان کیست تخمدان

دلایل ابتلا به تنبلی تخمدان چیست ؟

اگرچه تحقیقات پزشکی دلایل مشخص و قطعی برای بروز این اختلال عنوان نمی کند، اما سطح بالای هورمون مردانه به عنوان عامل اصلی بازدارنده تخمدان ها در تولید هورمون و عدم تخمک گذاری است.

عوامل ژنتیکی، دیابت و وجود التهابات باعث تولید آندروژن (هورمون مردانه) مازاد و افزایش ریسک ابتلا به تخمدان پلی کیستیک است.

مسائل ژنتیکی : توارث، قطعا در ایجاد این بیماری دخیل است. اما چون عامل معیوب توسط مجموعه ای از ژن ها منتقل می شود، نمی توان یک ژن خاص را عامل انتقال بیماری دانست.
دیابت(مقاومت به انسولین) : حدود ۷۰درصد بیماران مبتلا به سندرم پلی کیستیک، از خود مقاومت به انسولین نشان می دهند.یعنی سلول ها توانایی استفاده درست از انسولین را ندارند.انسولین هورمون مترشحه از پانکراس است که وظیفه تبدیل قند موجود در خوراکی ها، به انرژی را بر عهده دارد.در پی عدم توانایی سلول ها به استفاده از انسولین ، بدن برای رفع این نیازانسولین بیشتری تولید می کند.انسولین اضافی تولید شده،باعث تحریک تخمدان ها به تولید هورمون مردانه بیشتر می گردد.
رابطه بین چاقی و دیابت از همینجا نشات می گیرد.چاقی و اضافه وزن یکی از اصلی ترین دلایل مقاومت به انسولین است و دیابت نوع دوم نیز بسیار وابسته به چاقی و مقاومت انسولین است.
التهابات: زنان مبتلا به تنبلی تخمدان، عموما التهابات زیادی در بدن خود دارند.بر اساس تحقیقات پزشکی التهاب می تواند سطح آندروژن را افزایش دهد .به علاوه، چاقی نیز خود باعث افزایش التهاب است.

التهاب تخمدان
درمان التهاب تخمدان

علائم تنبلی تخمدان یا سندرم پلی کیستیک چیست ؟

مبتلایان ممکن است یک یا چند مورد از علائم را بسته به میزان و شدت بیماری داشته باشند.
۱- قاعدگی های نامنظم: کاهش میزان تخمک گذاری در پی به هم ریختن سطح هورمون ها باعث می شود فروریزش دیواره رحم (قاعدگی) نتواند هر ماه اتفاق بیفتد.برخی بیماران گاها کمتر از ۸دوره قاعدگی در سال را تجربه می کنند.
۲- خونریزی شدید
به دلیل اینکه دوره های قاعدگی طولانی تر از حالت عادی است،دیواره رحم ضخیم تر از حد معمول می گردد.بنابراین وقتی زنان مبتلا ،پریود می شوند خونریزی شدیدتر از حد معمول است.
۳- رشد موی زائد
بالغ بر ۷۰درصد زنان مبتلا ، از رویش موی زائد روی صورت و بدن خود رنج می برند.علاوه بر صورت، در نواحی شکم،سینهو پشت شاهد هیرسوتیسم( رشد موهای زائد) هستند.
۴- جوش و آکنه
هورمون مردانه باعث می شود پوست از حالت عادی چرب تر شود و این چرب شدن جوش هایی در صورت ، سینه، پشت و کتف ها ایجاد می کند.
۵- افزایش وزن
بیش از ۸۰ درصد زنان دارای سندرم پلی کیستیک، اضافه وزن دارند یا چاق هستند.
۶- ریزش مو با الگوی مردانه
برخی از زنان در روند این بیماری از ریزش مو با الگوی مردانه رنج می برند. موهای آن ها نازک شده و کم کم می ریزد.
۷- تیرگی پوست
این حالت با تیره تر شدن نواحی چین خورده پوست بروز می کند.مثلا پوست گردن،نواحی تناسلی و زیر سینه ها از حالت طبیعی تیره تر می گردند.
۸-سر درد
سردرد در برخی مبتلایان بر اثر تغییرات هورمونی ایجاد می گردد.

عوارض تنبلی تخمدان

سطح بالای هورمون های مردانه بر باروری زنان موثر است و برخی عوارض دیگر را نیز باعث می گردد.
۱- ناباروری: زنان مبتلا به تنبلی تخمدان به دلیل نداشتن تخمک گذاری منظم ، تخمک های زیادی برای باروری تولید نمی کنند و عمل لقاح بدون داشتن تخمک اتفاق نمی افتد.پلی کیستیک از دلایل اصلی ناباروری زنان به شمار می رود.
۲-سندرم متابولیک : از آنجا که این زنان اکثرا دچار اضافه وزن هستند، چاقی خطر ابتلا به دیابت و فشار خون بالا را افزایش می دهد.این دو مشکل در نهایت باعث کاهش HDL (کلسترول خوب) و افزایش LDL(کلسترول بد)می شود.همه این عوامل در کنار هم سندرم متابولیک نامیده می شود.این سندرم خطر بیماری های قلبی ،دیابت و سکته مغزی را افزایش می دهد.
۳-سرطان دهانه رحم : در طول چرخه قاعدگی، دیواره های رحم فرو می ریزد.وقتی هر ماه قاعدگی اتفاق نیفتد، این دیواره ضخیم تر از حد معمول می شود و خطر ابتلا به سرطان دهانه رحم بیشتر می گردد.
۴- وقفه تنفسی در خواب : وقفه تنفسی به شکل قطع مکرر نفس کشیدن در خواب بروز می کند و باعث بیدار شدن فرد می گردد.وقفه تنفسی یا آپنه ی خواب که در زنان چاق معمول تر است ، اگر با پلی کیستیک همراه شود، احتمال وقوع ۵تا ۱۰ برابر بیشتر می گردد.
۵- افسردگی: تغییر در هورمون ها و بروز علائم تخمدان پلی کیستیک همچون رشد موهای زائد می تواند احساسات منفی به دنبال داشته و ایجاد افسردگی و اضطراب نماید.

عوارض التهاب تخمدان
عوارض التهاب تخمدان

چطور می توان تنبلی تخمدان را تشخیص داد ؟

پزشکان معمولا داشتن دو مورد از این سه مورد را ملاک وجود تخمدان پلی کیستیک می دانند.
۱ – سطح بالای هورمون آندروژن
۲ – چرخه های قاعدگی نامنظم
۳ – کیست هایی در تخمدان
پزشک احتمالا در مورد علائمی چون جوش ،رشد موهای زائد روی صورت و بدن و اضافه وزن نیز سوال می کند.
ممکن است معاینه لگنی برای بررسی مشکلات در تخمدان ها و سایر قسمت های سیستم تولید مثل صورت می گیرد.آزمایش خون جهت تشخیص سطح بالاتر از حد طبیعی هورمون های مردانه صورت می گیرد.میزان کلسترول،انسولین و تری گلیسیرید نیز برای بررسی خطر ابتلا به دیابت و بیماری های قلبی انجام می شود.
در نهایت سونوگرافی با استفاده از امواج صوتی، فولیکول های غیر طبیعی و سایر مشکلات تخمدان ها و رحم را مشخص می کند.

درمان های شیمیایی معمول

درمان معمول این بیماری در طب جدید، معمولا تجویز قرص های ضدبارداری و داروهای دیگری است که کمک می کنند تا چرخه قاعدگی تنظیم شود.این داروها همچنین در بهبود جوش های صورت و سایر علائم نظیر رشد موهای زائد موثر است.
۱- قرص های ضد بارداری
استفاده روزانه از هورمون های زنانه استروژن و پروژسترون می تواند در داشتن تعادل هورمونی طبیعی موثر باشد.این درمان همچنین تخمک گذاری را تنظیم می کند و علائم تخمدان پلی کیستیک مانند عیرسوتیسم را برطرف کرده و از ابتلا به سرطان دهانه رحم نیز جلوگیری می کند.
۲- متفورمین
داروی متفورمین(گلوکوفاژ،فورتامت) که در واقع برای درمان دیابت نوع دوم تجویز می شود،با بهبود بخشیدن سطح انسولین ،عارضه پلی کیستیک را نیز درمان می کند.در طی تحقیقات پزشکی استفاده از متفورمین در کنار رژیم غذایی کم کالری و سرشار از فیبر، به همراه تمرینات منظم ورزشی می تواند کاهش وزن به دنبال داشته باشد، که این امر در بازگرداندن چرخه های قاعدگی به روال طبیعی موثر است.
کلومیفن (کلومید) دارویی است که به زنان مبتلا به PCOS برای باروری کمک می کند.البته این دارو احتمال تولد نوزادان دو یا چند قلو را افزایش می دهد.
۴- داروهای ضد رویش موی زائد
روش های درمانی مختلفی جهت کاهش رشد و یا از بین بردن موهای زائد وجود دارد.کرم موضعی افلورنیتین (وانیکا) در کاهش رشد مو موثر است.برداشتن موها با لیزر می تواند موهای زائد را از بین ببرد.
۵-جراحی
چنانچه درمان های دارویی موفق نبودند ، برای بهبود ناباروری می توان از گزینه عمل جراحی استفاده کرد.حفاری تخمدان به وسیله لیزر یا سوزن های باریک و داغ، به شکل ایجاد سوراخ های کوچک در تخمدان ها باعث می شود عملکرد آن ها به حالت عادی برگردد.

داروهای تقویت تخمدان
داروهای تقویت تخمدان

تنبلی تخمدان در طب سنتی

از آنجایی که بدن انسان به عنوان جزئی از طبیعت،ساز و کار زیستی همسو با سرشت طبیعی خویش دارد، مابه ازا بیماری ها و اختلالات فیزیولوژیکی، راه حل و درمان ارگانیک نیز وجود دارد.این درمان ها علی رغم این که ممکن است اندکی زمان بر باشد،اما در صورت تداوم استفاده ، تاثیرات عمیق و طولانی مدت دارند.ضمن اینکه عوارض داروها و ترکیبات شیمیایی را ندارند.
غلبه رطوبت و سردی در ناحیه تخمدان ها، علتی است که طب سنتی برای پلی کیستیک شدن تخمدان ها بیان می کند.مصرف بیش از حد سردیجات(مواد غذایی با طبع سرد)،مصرف مرغ های هورمونی و همچنین استحمام در زمان پریودی ، باعث بروز سردی می شود.
درمان تنبلی تخمدان در طب سنتی
درمان تخمدان پلی کیستیک توسط روش های ارائه شده در طب سنتی به شرط اتمام دوره درمانی حداقل ۳ماهه امکان پذیر است.
۱- بادکش کردن زیر شکم و کمر .( توسط افراد ماهر و با تجربه)
۲- مصرف هر شب ، ۱ لیوان عرق رازیانه به همراه ۱ قاشق مرباخوری عسل ( به غیر از دوره پریودی)
۳- مصرف عسل و سیاه دانه نیم کوب که با هم مخلوط شده باشند.روزانه و به میزان دو قاشق مرباخوری (صبح و شب)
۴- مصرف داروی ترکیبی تحت عنوان معجون تقویت تخمدان

چه نوع خوراکی هایی مناسب است ؟

مواد خوراکی مناسب تقویت تخمدان
مواد خوراکی مناسب تقویت تخمدان
  1. آوکادو برای تقویت تخمدان : این سوپر خوراکی مقدار چربی بالایی در میوه ها دارد که به سلامتی تخمک ها کمک می کند. آوکادو می تواند به صورت ساندویچ، سالاد و یا حتی به صورت دیپ مصرف شوند. همچنین میتوانید از روغن آووکادو استفاده کنید.
  2. ادویه ای قوی به نام زنجبیل مناسب برای تقویت اسپرم و تخمک : زنجبیل یکی از مواد غذایی مفید در تقویت جنسی است به طوریکه در طب سنتی چینی زنجبیل را به عنوان یکی از نسخه های اصلی تقویت اسپرم و تخمک توصیه می کند . زنجبیل در صدر خوراکی های گیاهی تقویت اسپرم و تخمک قرار گرفته است چرا که میل و قوای جنسی را بالا برده و در شرایط مطلوب نگه می دارد.
  3. برنج قهوه ای برای تقویت اسپرم و تخمک : این نوع برنج به دلیل آنکه منبع خوبی از کربوهیدرات های پیچیده است تخمک گذاری را منظم کرده و باعث باروری می شود. گفتنی است برنج قهوه ای حاوی مقدار زیادی اسید فولیک است، که از نقص لوله عصبی در نوزادان تازه متولد شده پیشگیری میکند.
  4. حبوبات و عدس مناسب تقویت تخمک گذاری : عدم وجود آهن در بدن شما می تواند منجر به عدم تخمک گذاری شود.لوبیا و عدس منبع غنی آهن و دیگر ویتامین ها و مواد معدنی هستند که برای باروری حیاتی می باشند.مهم است که هر روز یک وعده لوبیا و عدس را در رژیم غذایی خود بگنجانید.
  5. فواید آب برای تقویت تخمک گذاری: به لحاظ فنی آب یک جز ضروری برای سلامت تخمک هاست.هدف شما نوشیدن ۸ لیوان آب در روز است از نوشیدن آب ها با بطری های پلاستیکی خودداری کنید.مواد شیمیایی بطری های پلاستیکی می توانند تاثیر منفی بر سلامتی تخمک ها بگذارند.
  6. روغن زیتون عالی برای تقویت اسپرم و تخمک : این روغن سراسر فایده و خاصیت برای باروری خوبست چرا که روغن زیتون چربی اشباع شده در روغن زیتون التهاب بدن را کاهش میدهد پس توصیه می شود زنان تحت درمان ناباروری روغن زیتون را در رژیم غذایی خود جای دهند.

پاسخ دادن

آدرس ایمیل شما منتشر نمی شود. فیلد های لازم را پر کنید.

تنها عطر ۱۰۰درصد طبیعی

ایران

مورد تایید آزمایشگاه مرکزی موسسه پژوهشی علوم و صنایع غذایی